Ukupan broj sukoba u Evropi 2012. godine, prema “Konflikt barometru” instituta iz Hajdelberga, nije se mjenjao u odnosu na 2011. godinu. Tri četvrtine slučajeva nenasilni sukobi. Najlošiju ocjenu na području bivše Jugoslavije dobili konflikti Srbija-Kosovo i makedonsko-albanska kriza.
Balkan je kao krizno žarište uglavnom ugašen – konstatuje se u upravo objavljenom izvještaju Instituta za istraživanje konflikata iz Hajdelberga. Prema takozvanom “Konflikt barometru” tog njemačkog instituta, ukupan broj konflikata u Evropi 2012. godine ostao je na istom nivou kao i u godini prije toga – 58, s tim da je u tri četvrtine slučajeva bila riječ o nenasilnim sukobima.
Zbog čega se to Evropljani najčešće svađaju, a povremeno i tuku? Na prvom mjestu su, u nerješenoj trci, zahtjevi za autonomijom i pokušaji secesije, svaki po 14 slučajeva.
Slijede, takođe u mrtvoj trci: sukobi za uspostavljanje internacionalne premoći, svađe oko teritorije i nerješene rasprave oko sistemsko-političkih/ideoloških pitanja.
Metod po kome hajdelberški “Konflikt barometar” uspostavlja svoje godišnje liste operiše na bazi ocjena koje se dodjeljuju zonama konflikta. “Jedinica” znači običnu raspravu ili malo žučniju svađu u parlamentu, “dvojka” označava nenasilnu krizu, “trojka” krizu s nasiljem, “četvorka” sporadični rat, a “petica” rat.
Dobra vijest je da u Evropi ovog trenutka više niko ne ratuje za “peticu”- većina ocjena koje istraživaki tim profesora i politikologa iz Hajdelberga upisuje u svoj godišnji izvještaj su “trojke” i “jedinice”.
Jedna jedina “četvorka” data je sjevernom Zakavkazju u Rusiji, gde islamisti od Moskve traže kompleksne i sveobuhvatne promjene svog statusa – otcepljenje, promjenu političkog sistema, uvođenje religijskog fundamentalizma.
Najlošiju ocjenu na području bivše Jugoslavije dobili su konflikti Srbija-Kosovo i Makedonija-albanska manjina – trojku, što znači da spadaju u kategoriju “konflikta s nasiljem”.
Na tom mjestu autori izvještaja unose jedan novi kriterijum, željeći da naprave razliku između istih ocjena, pa kažu da nije bitna samo visina ocjene, već i njena tendencija, da li se procjenjuje da konflikt raste, stagnira, ili opada.
Konflikt Srbija-Kosovo stagnira
Kako je procjena da konflikt Srbija-Kosovo stagnira, ta je “trojka” nižeg intenziteta nego jaka “trojka” koja se dodjeljuje makedonsko-albanskoj krizi sa tendencijom rasta.
Još je nešto interesantno kada je u pitanju konflikt Srbija-Kosovo. On se naime u izvještaju Instituta iz Hajdelberga ne pojavljuje u formi uobičajenoj za većinu evropskih medija, kao sukob Beograd-Priština, odnosno dvije nezavisne zemlje.
Naprotiv, Konflikt barometar ga karakteriše kao “sukob kosovarske vlade sa centralnom vladom u Srbiji”, što znači da se opredjeljuje za državno-pravne, a ne političke kriterijume.
Krizno područje u Preševskoj dolini, gdje albanska zajednica otvara pitanje autonomije od Beograda, dobilo je dvojku, što znači da je ocjenjeno kao kriza bez nasilja, ali s tendencijom ka porastu.
Poluugašeni ostaci svih ostalih sukoba na području bivše Jugoslavije, onih istih zbog kojih su ljudi od 1991. do 1999. godine ginuli, a kuće rušene po Bosni, Hrvatskoj, Sloveniji, Srbiji i drugde, dobili su “jedinice” u stagnaciji.
Od onoga što još tinja, Institut tri puta spominje centralne bosansko-hercegovačke vlasti, koje se nose sa Republikom Srpskom, hrvatskim političkim partijama iz Bosne i lokalnim Vehabijama, sva tri puta “jedinica”.
Sandžak donosi Srbiji dvije “jedinice” – jednom su to Vehabije koji od Beograda traže otcepljenje i novi političko-religiozni sistem, drugi put lokalni Muslimani koji bi bili zadovoljni i sa više autonomije.
Zahtjevi hrvatskih Srba prema vlastima u Zagrebu, oko pitanja autonomije, takođe se ocjenjuju “jedinicom” koja stagnira. Konflikt Srbija-Hrvatska, oko kojeg se devedesetih godina slomila čitava Jugoslavija, ne zaslužuje čak ni “jedinicu” – on u “Barometru” više i ne postoji.
Pa to i nije bog zna šta, komentariše austrijski dnevni list Prese ocjene iz Konflikt-barometra. Od svih mogućih konflikata na Balkanu samo je jedan jedini zaista i rješen, onaj između Srba i Hrvata, navodi Prese. Ukratko, jedan početak velikog prijateljstva, a sve ostalo je otvoreno.
Institut za istraživanje internacionalnih konflikata je nezavisno i interdisciplinarno profesionalno društvo pri Fakultetu političkih nauka Univerziteta Hajdelberg.
Počev od 1991. godine, Institut objavljuje svoje “barometre” kriznih žarita, tragajući za naučnim metodama prepoznavanja, klasifikacije, kontrole i rješavanja unutrašnjih i međudržavnih političkih konflikata širom svijeta.
