Jedinstvena pravila, različita primjena u praksi: pitanje da li će jedan potražilac azila biti priznat kao izbjeglica, očigledno ne zavisi od uzroka koji su ga nagnali na dolazak u Njemačku, već u velikoj mjeri od toga gdje je u Njemačkoj podnio zahtjev za azil. To je pokazala studija Lize Ridel i Geralda Šnajdera sa Univerziteta u Konstancu.
Prema toj studiji, službenici Saveznog ureda za migracije i izbjeglice (BAMF) prilikom odlučivanja očigledno uzimaju u obzir i raspoloženje u njemačkoj pokrajini u kojoj ima svoju pokrajinsku kancelariju. Autori studije pod naslovom „Četvrtgodišnja politička sveska” pišu o „lutriji sa azilom”, jer sudbina podnosilaca zahtjeva očigledno vrlo zavisi od toga u kojoj se pokrajini nalaze.
Tako je između 2010. i 2015. godine najviše zahtijeva odobreno u Sarskoj oblasti – 69 odsto. Sledi Bremen sa 55,7 odsto. Najteže je bilo u Saksoniji (26,9%) i Berlinu (24,6%). Te razlike su i u pojedinim godinama pomenutog perioda bile iste – iako se broj odobrenih zahtjeva u tom periodu bitno povećao.
Manje stanovnika – manje azilanata
Istraživači su takođe pokušali da zaključe da li je i porijeklo izbjeglica imalo ulogu u odlučivanju. Pokazalo se da je stopa priznatih zahtjeva izbjeglica iz Sirije sve vrijeme bila uravnotežena. Ali, velike razlike postoje između izbjeglica iz Iraka i Avganistana.
Tako je u Donjoj Saksoniji odobreno 75,5 odsto zahtjeva za azil koje su podnosili Iračani, a u Saksoniji-Anhaltu samo njih 37,5 odsto. U Severnoj Rajni Vestfaliji je stopa priznatih zahtjeva 34,4 procenta, a u Brandenburgu – samo 10 odsto.
Istraživači su uspostavili vezu između različitih stopa priznatih zahtjeva i socioekonomskih karakteristika njemačkih saveznih pokrajina. Tako je stopa u pokrajinama sa većim brojem stanovnika ili onima sa manjom stopom nezaposlenosti veća nego u onima sa manjom stopom nezaposlenosti i brojem stanovnika.
Uticaj desničarskih ekstremista
Posebno mala stopa priznatih zahtjeva za azil zabilježena je u saveznim pokrajinama u kojima je registrovana veći broj napada na strance motivisanih ksenofobijom. Očigledno je da se desnoekstremističko raspoloženje u dijelovima stanovništva odrazilo i na odluke BAMF, nalaze istraživači.
„Vlast bi trebalo da odlučuje nezavisno od raspoloženja u pokrajini”, poručuje Šnajder. On smatra da bi pojedinci koji donose odluke trebalo da imaju ograničen manevarski prostor. Osim toga, i same odluke bi mogle biti podvrgnute monitoringu kako bi bio postavljen osnov za veliku transparentnost.
